حوزه ، ذبّ امت دعوت است از حريم ملت كه كافرانند . و اين هر دو عمل موقوف است بر تعلّم علوم شريعت ، زيرا كه اين اعمال شرع بىعلم بدان ممكن نيست ، پس امام را حفظ علوم شريعت بايد كرد . و باب اول از سلوك الملوك مفيد « 1 » حفظ علوم شريعت است . و عمل امام در شرع بنابر اتصاف او به وصف امامت يا با مسلمانان است يا با كافران ؛ اگر با مسلمانان است ، يا با مسلمانان عادل است كه در طاعت امامند يا با مسلمانان باغى كه از طاعت او خارجند ؛ و اوّل كه در طاعت امامند ، يا تصرف در نفوس ايشان است يا در اموال ، يا در مجموع معا . اگر تصرف در نفوس ايشان است يا به نصب كسى است كه الزام خصوم كند جهت اداء حقوق ، و آن قاضى است ، و باب دوم مفيد نصب اوست . يا به نصب كسى است كه امر به معروفات كند و نهى از منكرات نمايد ، و آن محتسب است ، و باب سوم مفيد نصب او است . يا به نصب كسى است كه نائب خليفه باشد در اجراى احكام متعلقه به سياسات ، و آن داروغه و اشباه او است ، و باب چهارم مفيد نصب او است . اين است ابواب تصرّف در نفس . يا تصرّف در اموال است به اخذ حقوق شرع از آن و صرف در مصارفى كه شارع تعيين فرموده ؛ و آن اگر متمحّض « 1 » است در عبادت ، تصرف در او به اخذ زكات است ، و باب پنجم مفيد آن است . و اگر متضمن مؤونت است يا سبب حفظ مقاتلهء اسلام است « 2 » و آن خراج است ، و باب ششم مفيد آن است . يا سبب حفظ غير ايشان است ، از ارباب مصالح شرع « 3 » ، و آن لقطات و تركات و باقى اموال مصالح است ، و باب هفتم مفيد آن است . اين است عمل و تصرف امام در اموال . و امّا تصرف در مجموع از اموال و نفوس ؛ يا اجراى حدود است كه متضمن حفظ مال و تعذيب نفوس است جهت استصلاح ، و باب هشتم مفيد

--> ( 1 ) م . متضمن . ( 2 ) م . اضافه دارد : « ازين جهت كه مقاتله‌اند » . ( 3 ) م . اضافه دارد : « و غيرهم » .